عشق به وطن

بین «وطن‌پرستی» و «عشق به وطن» تفاوت بزرگی نهفته است. وطن برای فرد وطن‌پرست معبودی‌ست که نیک و بد آن برایش زیباست. در برابرش سر تعظیم فرود می‌آورد و بقای خویش را در بقای آن می‌جوید، گویی که بی‌وطن، تن او مباد. اما برای فردِ عاشقِ وطن، امر قدسی وجود ندارد. او وطن را نمی‌پرستد و بر سیاهی‌های آن چشم نمی‌بندد، بلکه به دلِ همان سیاهی‌ها می‌زند به امیدِ آن‌که شاید کمی از آن بکاهد. عشق به وطن نه با ستایش بی‌چون‌وچرا، بلکه با مسئولیت‌پذیری، نقد، و ایستادن کنار مردمانش معنا پیدا می‌کند.