نقد
Published:
نقدی این روزها تکرار میشود: «تو که در غرب زندگی میکنی، چرا برای غزه به تجمع میروی، اما برای کشتار مردم ایران نرفتی؟»
برای پاسخ، میشود از این زاویه به مساله نگاه کرد: مخاطبِ این تجمعات چه کسی است؟ در مورد غزه، مخاطب روشن است؛ دولتهای غربی. همان دولتهایی که در آن جنگ نقش دارند یا از آن حمایت میکنند. وقتی در غرب زندگی میکنی، مالیات میدهی، و دولتت در یک نسلکشی شریک است، طبیعی است که همان دولت را خطاب قرار دهی و بخواهی در جنگ مشارکت نکند، همکاری نظامی و اقتصادی را متوقف کند، یا از پروژههایی که به تداوم جنگ کمک میکند کنار بکشد. مطالبه مشخص است و خواسته شفاف.
اما در مورد کشتار مردم ایران، مخاطب قرار دادن دولتهای غربی دقیقا چه معنایی دارد؟ چه مطالبهای میتوان از آنها داشت؟ تحریم بیشتر؟ جنگ؟ یا چی؟ تجربه سالها تحریم را دیدهایم؛ تحریم که فشارش پیش از هر چیز بر دوش مردم بوده است. و جنگ؟ نیازی به توضیح نیست که پیامدهایش چه خواهد بود؛ باز هم قربانی اصلی مردم خواهند بود. و این خواسته را از کدام «غرب» باید مطالبه کرد؟ غربی که معیار حقوق بشرش اغلب در دایره «خودی»هایش تعریف میشود و بیرون از آن شوخیای بیشتر نیست؟ اینها پرسشهایی است که پیش از پاسخ به نقد اولیه، باید در موردشان بیشتر تامل کرد.
برای پاسخ، میشود از این زاویه به مساله نگاه کرد: مخاطبِ این تجمعات چه کسی است؟ در مورد غزه، مخاطب روشن است؛ دولتهای غربی. همان دولتهایی که در آن جنگ نقش دارند یا از آن حمایت میکنند. وقتی در غرب زندگی میکنی، مالیات میدهی، و دولتت در یک نسلکشی شریک است، طبیعی است که همان دولت را خطاب قرار دهی و بخواهی در جنگ مشارکت نکند، همکاری نظامی و اقتصادی را متوقف کند، یا از پروژههایی که به تداوم جنگ کمک میکند کنار بکشد. مطالبه مشخص است و خواسته شفاف.
اما در مورد کشتار مردم ایران، مخاطب قرار دادن دولتهای غربی دقیقا چه معنایی دارد؟ چه مطالبهای میتوان از آنها داشت؟ تحریم بیشتر؟ جنگ؟ یا چی؟ تجربه سالها تحریم را دیدهایم؛ تحریم که فشارش پیش از هر چیز بر دوش مردم بوده است. و جنگ؟ نیازی به توضیح نیست که پیامدهایش چه خواهد بود؛ باز هم قربانی اصلی مردم خواهند بود. و این خواسته را از کدام «غرب» باید مطالبه کرد؟ غربی که معیار حقوق بشرش اغلب در دایره «خودی»هایش تعریف میشود و بیرون از آن شوخیای بیشتر نیست؟ اینها پرسشهایی است که پیش از پاسخ به نقد اولیه، باید در موردشان بیشتر تامل کرد.