ناسیونالیسم نیابتی
Published:
اخیرا مقالهای از لادن رهبری منتشر شده با عنوان «صهیونیسم بهمثابه میراث کوروش» که به بررسی این مساله میپردازد که شبکههای اجتماعی چگونه به بستری برای بازتعریف هویت ملی، ملیگرایی، و شکلگیری همبستگیهای فراملی تبدیل شدهاند. در این پست خلاصهای از این مقاله را آوردهام.
نویسنده مقاله در این پژوهش فضای مجازی بخشی از ایرانیان خارج از کشور را تحلیل کرده که پس از ۷ اکتبر، در شبکه اجتماعی ایکس از اسرائیل حمایت کردهاند. این پژوهش بر پایه تحلیل کیفی ۴۹۳ پست بین اکتبر ۲۰۲۳ تا فوریه ۲۰۲۴ انجام شده است. در این چارچوب، نویسنده مفهومی را با عنوان «ناسیونالیسم نیابتی» تعریف کرده است که به معنی حمایت از ملیگرایی یک کشور دیگر برای پیشبرد پروژه سیاست و هویتی خود میباشد. او در این زمینه به دو الگوی گفتمانی تکرارشونده در پستهای شبکه ایکس اشاره میکند.
نخست، شکلگیری مفهوم «همبستگی» بر پایه ایده «دشمن مشترک» و رنج مشترک است. در این روایت، جمهوری اسلامی و حماس بهعنوان نیروهای ایدئولوژیک و همماهیت معرفی میشوند که تهدیدی مشترک برای ایرانیان و اسرائیلیها به شمار میآیند، و مقایسه انقلاب ۵۷ با حمله ۷ اکتبر برای برجستهکردن شباهت در «قربانی شدن» دو ملت به کار گرفته میشود.
دوم، این همبستگی بر پایه نوعی پیوند تاریخی میان ایران و اسرائیل صورتبندی میشود، به این معنی که با تأکید بر نقش کوروش در آزادی یهودیان از اسارت بابل، صهیونیسم گاه بهعنوان بخشی از «میراث ایران باستان» معرفی میشود. تصاویر تختجمشید، منشور کوروش، و نمادهای هخامنشی برای بازسازی نوعی «ایرانیبودن اصیل» به کار میروند که ریشه در گذشته پیشاسلامی دارد. در این روایت، رضا پهلوی نیز گاه بهعنوان ادامهدهنده راه کوروش و چهرهای بالقوه برای برقراری صلح منطقهای تصویر میشود.
نویسنده مقاله در این پژوهش فضای مجازی بخشی از ایرانیان خارج از کشور را تحلیل کرده که پس از ۷ اکتبر، در شبکه اجتماعی ایکس از اسرائیل حمایت کردهاند. این پژوهش بر پایه تحلیل کیفی ۴۹۳ پست بین اکتبر ۲۰۲۳ تا فوریه ۲۰۲۴ انجام شده است. در این چارچوب، نویسنده مفهومی را با عنوان «ناسیونالیسم نیابتی» تعریف کرده است که به معنی حمایت از ملیگرایی یک کشور دیگر برای پیشبرد پروژه سیاست و هویتی خود میباشد. او در این زمینه به دو الگوی گفتمانی تکرارشونده در پستهای شبکه ایکس اشاره میکند.
نخست، شکلگیری مفهوم «همبستگی» بر پایه ایده «دشمن مشترک» و رنج مشترک است. در این روایت، جمهوری اسلامی و حماس بهعنوان نیروهای ایدئولوژیک و همماهیت معرفی میشوند که تهدیدی مشترک برای ایرانیان و اسرائیلیها به شمار میآیند، و مقایسه انقلاب ۵۷ با حمله ۷ اکتبر برای برجستهکردن شباهت در «قربانی شدن» دو ملت به کار گرفته میشود.
دوم، این همبستگی بر پایه نوعی پیوند تاریخی میان ایران و اسرائیل صورتبندی میشود، به این معنی که با تأکید بر نقش کوروش در آزادی یهودیان از اسارت بابل، صهیونیسم گاه بهعنوان بخشی از «میراث ایران باستان» معرفی میشود. تصاویر تختجمشید، منشور کوروش، و نمادهای هخامنشی برای بازسازی نوعی «ایرانیبودن اصیل» به کار میروند که ریشه در گذشته پیشاسلامی دارد. در این روایت، رضا پهلوی نیز گاه بهعنوان ادامهدهنده راه کوروش و چهرهای بالقوه برای برقراری صلح منطقهای تصویر میشود.