دو فاشیسم

به قول محمد مالجو، ما میان دو شکل از فاشیسم قرار گرفته‌ایم: فاشیسم ج ا و فاشیسم پهلوی. اولی فاشیسمی بالفعل اما رو به افول است، و دومی فاشیسمی بالقوه اما رو به شکوفایی. تا زمانی که در این دوگانه گرفتار باشیم، نمی‌توان آینده‌ای روشن را متصور شد. راه برون‌رفت چیست؟ گام نخست آن است که نسبت خود را با فاشیسم، فارغ از محتوای آن، روشن کنیم. باید ذهنیتِ حمایت از هر شکل از فاشیسم را، در هر لباسی، از خود دور کنیم. تنها پس از این مرحله است که می‌توان نشست، اندیشید، و به ساختن راه‌های جایگزین فکر کرد.