جنگ اقتصادی

جنگ میان آمریکا-اسرائیل و ایران را می‌توان فرای یک درگیری نظامی،‌ یک جنگ اقتصادی دانست. جنگی که در آن برتری نظامی تعیین‌کننده نیست، بلکه آن چیزی که سرنوشت جنگ را مشخص می‌کند آسیب‌پذیری اقتصادی‌ست. جنگی که در آن، هدف از رسیدن مستقیم به پیروزی به بالابردن هزینه برای طرف مقابل جابجا شده است.

در همین راستا، ایران که از نظر نظامی در موقعیت ضعیف‌تری قرار دارد، سعی کرده با اختلال در مسیرهای انرژی، بستن تنگه هرمز، و استفاده از تجهیزات ارزان‌قیمت برای ضربه‌زدن به سیستم‌های نظامی گران‌قیمت، موازنه قدرت را به هم بزند. اما این شیوه در نهایت به جنگی دوسر باخت منتهی خواهد شد. هرچند آمریکا و اسرائیل ممکن است در کوتاه‌مدت دستاوردهای نظامی داشته باشند، اما در بلندمدت و در سطحی کلان‌تر با مشکلاتی روبه‌رو خواهند شد که خارج از کنترل آن‌هاست، مانند افزایش قیمت انرژی و اختلال در زنجیره‌های تامین و توزیع.

در طرف مقابل، ایران نیز هزینه‌های سنگینی پرداخته که آینده اقتصادی و ثبات داخلی‌اش را بیش از پیش با ابهام روبه‌رو کرده است. و همین بی‌برنده بودن، رسیدن به صلح را نیز سخت‌تر می‌کند، چرا که وقتی یکی از طرفین دست بالا را داشته باشد، احتمال دستیابی به صلح بیشتر خواهد بود، اما در نبود چنین وضعیتی، نه نقطه پایانی می‌توان برای جنگ مشخص کرد و نه چارچوبی برای مصالحه. در نهایت، این جنگ چشم‌انداز روشنی ندارد، و افسوس برای کسانی که به آن امید بسته بودند، به این تصور که شاید بتواند راهی به سوی آینده‌ای روشن باز کند.